Εγώ Γραικός γεννήθηκα, Γραικός θένα πεθάνω

Γιατί το λέμε έτσι;



Τη φράση αυτή τη συναντάμε στο δημοτικό τραγούδι το αφιερωμένο στον οπλαρχηγό του ’21, Αθανάσιο Διάκο. Είναι η περήφανη απάντηση που έδωσε ο ήρωας, όταν του πρότεινε ο Ομέρ Βριώνης ν’ αλλαξοπιστήσει, για να του χαρίσει τη ζωή.
Από το βιβλίο «ΛΕΞΕΙΣ ΚΑΙ ΦΡΑΣΕΙΣ ΠΑΡΟΙΜΙΩΔΕΙΣ», του Τάκη Νατσούλη, ἐκδόσεις Σμυρνιωτάκη.

Γιατί το λέμε έτσι;


αγρόν ηγόρασε 
Χρησιμοποιούμε τη φράση μεταφορικά όταν θέλουμε να πούμε πώς κάποιος αδιαφόρησε, δεν ενδιαφέρθηκε. Έτσι λέμε π.χ. τον προειδοποίησα να φυλάγεται απ’ αυτούς τους ανθρώπους, αλλά εκείνος αγρόν ηγόρασε.

άκρον άωτον 
Σημαίνει το αποκορύφωμα, το ακρότατο σημείο. Λέμε π.χ. η αποψινή συμπεριφορά του αποτελεί το άκρον άωτον της αδιαντροπιάς του.

Πηγή: ΛΕΞΙΚΟ ΑΡΧΑΙΩΝ, ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΚΑΙ ΛΟΓΙΩΝ ΦΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ. Γεράσιμος Μαρκαντωνάτος. Εκδόσεις Gutenberg.

Γιατί τα γράμματα είναι ανακατεμένα;


Κοιτάζοντας το πληκτρολόγιο του υπολογιστή σας, αλλά και των παλαιότερων γραφομηχανών,θα διαπιστώσετε ότι τα «Q, W, E, R, Τ και Υ» είναι τα πρώτα έξι γράμματα, ενώ όλα είναι μπερδεμέναμεταξύ τους!
Ποιος, όμως, αποφάσισε τη ρύθμιση αυτή και για ποιο λόγο ανακάτεψε τα γράμματα;
Ας πάρουμε, λοιπόν, τα πράγματα από την αρχή! Η πρώτη γραφομηχανή κατασκευάστηκε το 1868 στις ΗΠΑ από τον Christopher Sholes Latham και περιελάμβανε έναν κινητό μηχανισμό με μελάνι, έναν μοχλό για τη συστροφή του χαρτιού και ένα πληκτρολόγιο με γράμματα, τα οποία ήταν τοποθετημένα αλφαβητικά.
Από την αρχή, όμως, της λειτουργίας τους οι γραφομηχανές παρουσίασαν πολλά προβλήματα, επειδή μπλόκαραν συνέχεια τα γράμματα και «κολλούσαν», εξαιτίας της μεγάλης ταχύτητας των γραμματέων.
Η μόνη λύση στο πρόβλημα αυτό ήταν να μειώσουν την ταχύτητά τους οι δακτυλογράφοι, έτσι ώστε να μην «κολλάνε» τα πλήκτρα.
Είναι χαρακτηριστικό, μάλιστα, ότι το πρόβλημα παρουσίαζαν κυρίως τα πρώτα γράμματα της Αλφαβήτα.
Ο Latham σκέφτηκε τότε ότι μία ήταν η λύση: Έπρεπε να… μπερδέψει τις γραμματείς, ανακατεύοντας τα γράμματα στο πληκτολόγιο!
Αυτό ήταν! Η σκέψη του ήταν… μεγαλειώδης και η επιτυχία της αποτυπώθηκε πολύ γρήγορα και στην πράξη, αποδεικνύοντας ότι τελικά το… μπέρδεμα είχε αποτέλεσμα.
Η ταχύτητα των γραμματέων μειώθηκε αισθητά, αφού για να σχηματίσουν πλέον μια λέξη έπρεπε να «διανύσουν» μεγαλύτερη… απόσταση με τα δάχτυλα στο πληκτρολόγιο, αλλά και να… ψάξουν λίγο παραπάνω τα γράμματα!
Και -ω! του θαύματος- τα «κολλήματα» στα γράμματα εξαφανίστηκαν!
Η επιτυχία του πληκτρολογίου «QUERTY» συνεχίζεται μέχρι σήμερα…

Θα γίνουμε από δυο χωριά

 Γιατί το λέμε έτσι;

Από τα πολύ παλιά χρόνια είχαμε εμείς οι Έλληνες το διχασμό, την αλληλοσύγκρουση, που προκάλεσε στο Γένος μας πολλά δεινά, παρά οι εθνικοί εχθροί μας, που πάντοτε περίμεναν την ευκαιρία. Οι Ιταλοί έλεγαν για μας: Δύο Έλληνες, τρεις γνώμες. Αυτή η κατάσταση βασίλευε, ιδίως άλλοτε, και μεταξύ γειτονικών χωριών. Αφορμή να τσακωθούν δυο χωριά ήταν, τα όρια δήμων ή κοινοτήτων, τα εδάφη βοσκής, η χάραξη καινούριου δρόμου κλπ. Έτσι έμεινε και η φράση: «Θα γίνουμε από δυο χωριά», δηλαδή θα γίνουμε εχθροί σαν να είμαστε από διαφορετικά χωριά.

Από το βιβλίο «ΛΕΞΕΙΣ ΚΑΙ ΦΡΑΣΕΙΣ ΠΑΡΟΙΜΙΩΔΕΙΣ», του Τάκη Νατσούλη, ἐκδόσεις Σμυρνιωτάκη.

Για να μάθουμε…


Αθέμιτος είναι αυτός που παραβαίνει τους γραπτούς ή άγραφους νόμους. Χρησιμοποιούμε τη λέξη λέγοντας π.χ. αθέμιτες συνεργασίες μεταξύ πολιτικών κομμάτων ή αθέμιτος πλουτισμός, αθέμιτα μέσα, αθέμιτος σκοπός, αθέμιτη φιλοδοξία.
Συνώνυμες λέξεις είναι ο άνομος, ο ανεπίτρεπτος, ο ανήθικος, ενώ αντίθετη λέξη είναι ο θεμιτός
Με τη φράση “αθέμιτος ανταγωνισμός” εννοούμε τις ανταγωνιστικές εκείνες ενέργειες, οι οποίες, αντιβαίνουν στα χρηστά ήθη.

Από το ΛΕΞΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, του  Γ. Μπαμπινιώτη.

Για να μάθουμε…


Αέναος (κυριολεκτικά) είναι αυτός που δεν παύει ποτέ να ρέει, να τρέχει. Η ροή του χρόνου. Γενικότερα είναι αυτός που δεν σταματά, όπως π.χ. είναι η κίνηση των πλανητών.

Συνώνυμες είναι οι λέξεις ασταμάτητος, αδιάκοπος.

Ετυμολογία: Η αρχική σημασία σημασία της λέξης αέναος είναι ο αείρροος, αυτός που ρέει πάντοτε, ο ασταμάτητος. Προέρχεται από το αέν (=αεί) πάντοτε και το νάω που σημαίνει ρέω.

Από το ΛΕΞΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, του  Γ. Μπαμπινιώτη.

Δε χαρίζουμε κάστανα

Γιατί το λέμε έτσι;


Άντρες, γυναίκες και παιδιά της Μάνης, το μόνο επάγγελμα που ήξεραν να κάνουν στα παλιά τα χρόνια, ήταν τα όπλα. Για τα χωριά τους δεν έλεγαν, ότι έχουν τόσους κατοίκους, παρά τόσα τουφέκια. Κανένας κατακτητής δεν πάτησε εκεί το πόδι του, ούτε οι Φράγκοι ούτε οι Αλβανοί. Ο ίδιος ο Ιμπραήμ, που έκαψε την Πελοπόννησο, μόνο τη Μάνη δεν μπόρεσε να πάρει. Στα 1826 προσπάθησε να τους ξεγελάσει. Χώρισε σε δύο το στρατό του και τράβηξε τους Μανιάτες προς τον Αλμυρό, ενώ η άλλη φάλαγγά του -από τον όρμο του Δηρού- ανέβηκε στα έρημα χωριά τους. Αλλά τα γυναικόπαιδα, που βρέθηκαν εκεί, τους έδιωξαν με πέτρες και δρεπάνια. Ωστόσο, ο Ιμπραήμ, που κατάλαβε γρήγορα, ότι δεν επρόκειτο να τους νικήσει με πόλεμο, αλλά μονάχα με μπαμπεσιά, έστειλε μέσα στα χωριά της Μάνης τους κατασκόπους του, ντυμένους καστανάδες. Αυτοί, για να πληροφορηθούν από τις γυναίκες και τα παιδιά, πού βρίσκονται κρυμμένοι οι άντρες τους , άρχιζαν να χαρίζουν τα κάστανά τους, αντί να τα πουλάνε. Αυτό έκανε εντύπωση σε όλους και τους έβαλε σε υποψία. Αμέσως τότε ειδοποίησαν για τα καθέκαστα και ύστερα από λίγο, κατέβηκαν οι αρματολοί στα χωριά, έπιασαν τους καστανάδες και τους ανάγκασαν να ομολογήσουν την αλήθεια. Όταν οι κατάσκοποι ρώτησαν τρέμοντας, τι θα τους έκαναν τώρα που είπαν την αλήθεια, οι Μανιάτες αποκρίθηκαν: Εμείς δε χαρίζουμε κάστανα. Δηλαδή, θα σας τιμωρήσουμε όπως σας αξίζει.

Από το βιβλίο «ΛΕΞΕΙΣ ΚΑΙ ΦΡΑΣΕΙΣ ΠΑΡΟΙΜΙΩΔΕΙΣ», του Τάκη Νατσούλη, ἐκδόσεις Σμυρνιωτάκη.